Οι Διατροφικές Διαταραχές τα τελευταία χρόνια παρουσιάζουν αύξηση στην εμφάνιση τους στον Δυτικό κόσμο.
Στην Ελλάδα ειδικότερα, τα δεδομένα δείχνουν ότι οι διαταραχές πρόσληψης τροφής σταδιακά εμφανίζονται όλο και συχνότερα. Τι ακριβώς όμως είναι και τι συμπεριφορά έχει ένα άτομο που πάσχει από Διατροφική Διαταραχή;
Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή, γνωρίζοντας καταρχάς τι είναι οι Διατροφικές Διαταραχές και ποιά είναι τα συμπτώματα τους. Ακολούθως, θα δούμε πώς αυτές θεραπεύονται.
Ποιές είναι οι Διατροφικές Διαταραχές
Η Αμερικάνικη Ψυχιατρική Ομοσπονδία κατατάσσει τις διαταραχές πρόσληψης τροφής σε 3 κατηγορίες:
- Νευρική Ανορεξία
- Ψυχογενής Βουλιμία
- Μη αλλιώς προσδιοριζόμενες Δ/Δ ( όπως: Ορθορεξία, Αδηφαγική Διαταραχή, bigorexia κλπ)
Γιατί προκαλούνται οι Διατροφικές Διαταραχές
Από μια πλευρά, οι Διατροφικές Διαταραχές έχουν να κάνουν με το σωματικό βάρος, τον τρόπο που διατρέφεται ο άνθρωπος και τον έλεγχο αυτών των παραγόντων.
Ωστόσο, συχνά υποστηρίζεται πως η εν λόγω άποψη είναι αρκετά επιφανειακή. Λέγεται ότι, στην πραγματικότητα, οι Διατροφικές Διαταραχές δεν αφορούν τόσο το βάρος και τη διατροφή. Αφορούν κυρίως τη χαμηλή αυτοεκτίμηση, την αίσθηση αδυναμίας, τις δυσκολίες συναισθηματικού ελέγχου και πολλά άλλα ζητήματα, τα οποία θεωρούνται και η πηγή των εμφανέστερων συμπτωμάτων.
Αυτά τα ζητήματα, πολλές φορές, μπορεί να είναι απόρροια ιδιαίτερων προβλημάτων σχετικών με τις συνθήκες διαβίωσης ή τις σχέσεις του ατόμου. Μπορεί όμως τα αίτια να είναι και τελείως διαφορετικά.
Σύμφωνα με τις απόψεις των ειδικών, συνήθως, το βάρος και η συμπεριφορά που σχετίζεται με την διατροφή ενός ατόμου αποτελούν σήματα και ενδείξεις άλλων προβλημάτων. Κάποιες φορές, ίσως και με τον τρόπο χειρισμού αυτών των προβλημάτων από τους ασθενείς.
«Τα συμπτώματα είναι απλώς επιφανειακά. Το πραγματικό ζήτημα είναι βαθύτερο».
Νευρική Ανορεξία
Το πλέον διακριτό σύμπτωμα της Νευρικής Ανορεξίας είναι σε όλες σχεδόν τις περιπτώσεις το χαμηλό βάρος.
Γενικώς, υπάρχουν διάφορα κριτήρια ταξινόμησης του σωματικού βάρους, για τη διάγνωση της Ανορεξίας. Κάποιοι φορείς-οργανισμοί εξετάζουν το βάρος σύμφωνα με τον Δείκτη Μάζας Σώματος και αν αυτός είναι είναι χαμηλότερος από 17,5 (ο συγκεκριμένος δείκτης υπολογίζεται από το κλάσμα: Βάρος / Ύψος2).
Τα άτομα με Ανορεξία δεν πεινάνε λιγότερο από τους υπόλοιπους. Περιορίζουν όμως την τροφή που καταναλώνουν ως μέσο ελέγχου του βάρους τους. Όταν γίνεται αυτό, νιώθουν ότι έχουν τον έλεγχο και ότι είναι δυνατά.
Ορισμένοι από τους πάσχοντες θα ενδώσουν στην ανάγκη για κατανάλωση περισσότερης τροφής. Θα προσπαθήσουν όμως ΄ύστερα να αποτρέψουν τις συνέπειες μέσω μη φυσιολογικών μεθόδων ελέγχου του βάρους. Δηλαδή, θα προκαλέσουν τον εμετό, θα πάρουν καθαρκτικά ή/και διουρητικά χάπια.
Επίσης, θα προβούν σε υπερβολική σωματική άσκηση η οποία ενεργοποιείται από την θέληση τους να “κάψουν” τις θερμίδες που κατανάλωσαν.
Ψυχογενής Βουλιμία
Το βασικό σύμπτωμα της Βουλιμίας είναι η συχνή υπερφαγία.
Η πραγματική βουλιμία, σύμφωνα με τα διαγνωστικά κριτήρια, έχει δύο βασικά χαρακτηριστικά και θα πρέπει να:
- συνοδεύεται από την υποκειμενική αίσθηση απώλειας ελέγχου
- αφορά μια ποσότητα τροφής, η οποία, κάτω από κανονικές συνθήκες θα θεωρούνταν υπερβολική
Αυτού του είδους η υπερφαγία παραμένει συνήθως κρυφή και εκδηλώνεται, όταν το άτομο μένει μόνο του. Δηλαδή, τα Βουλιμικά άτομα συνήθως δεν επιδείδονται σε υπερφαγικά επεισόδια μπροστά σε άλλους. Προκειμένου να μιλήσουμε για πλήρες σύνδρομο Βουλιμίας, η υπερφαγία θα πρέπει να εκδηλώνεται τουλάχιστον 2 φορές την εβδομάδα επί 3 μήνες.
Η απώλεια του ελέγχου και η υπερβολική πρόσληψη τροφής είναι απαραίτητα κριτήρια διαχωρισμού της «πραγματικά» ανεξέλεγκτης κατανάλωσης τροφής από αυτό που θα μπορούσαμε να ονομάσουμε φυσιολογική λαιμαργία. Ωστόσο, ούτε αυτά είναι απόλυτα.
Πάντως και στην Βουλιμία, τα άτομα χρησιμοποιούν διάφορες αντισταθμιστικές συμπεριφορές παρόμοιες με αυτές της Νευρικής Ανορεξίας. Δηλαδή, τον αυτοπροκαλούμενο εμετό, την κατάχρηση καθαρκτικών φαρμάκων την υπερβολικά εξαντλητική άσκηση κλπ.
Οποτεδήποτε μιλάμε για Διατροφικές Διαταραχές πρέπει να κρατάμε “μικρό καλάθι”. Κάθε περίπτωση μπορεί να διαφέρει παρασάγγας από μια άλλη…
Τέλος, οι Διατροφικές Διαταραχές, συχνά συνοδεύονται από πολλά συμπτώματα γενικότερης σωματικής ή ψυχολογικής αναστάτωσης και ενόχλησης. Συχνά δε εντοπίζονται συμπτώματα κατάθλιψης.
Οι μελέτες δείχνουν ότι η συνύπαρξη βαριάς κατάθλιψης ή ιστορικού παρόμοιων διαταραχών εμφανίζεται στις μισές περίπου περιπτώσεις ψυχογενούς βουλιμίας (Cooper, 1995).
Πώς θεραπεύονται οι Διαταραχές πρόσληψης τροφής
Οι Διατροφικές Διαταραχές δεν είναι απλές περιπτώσεις διατροφικής καθοδήγησης.
Το άτομο που πάσχει από διαταραχή πρόσληψης τροφής έχει ριζωμένες μέσα του πεποιθήσεις οι οποίες πρέπει σταδιακά να περιοριστούν και στην συνέχεια να αντικατασταθούν από ορθές αντιλήψεις .
Θεραπευτική ομάδα
Η αντιμετώπιση των Διατροφικών Διαταραχών, απαιτεί ειδικά εκπαιδευμένους Επαγγελματίες Υγείας. Υπάρχουν φορές μάλιστα, που είναι πολύ σημαντική η υποστήριξη διεπιστημονικής ομάδας στην θεραπεία τους.
Η βάση της θεραπείας είναι πάντα ο Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος, ο οποίος είναι υπεύθυνος για την διατροφική υποστήριξη και εποπτεία του ασθενούς, φροντίζοντας την επάρκεια της ημερήσιας θερμιδικής πρόσληψης σε ενέργεια και θρεπτικά συστατικά.
Επίσης, ενδέχεται να είναι σημαντική η υποστήριξη και από ειδικό Ψυχολόγο Ψυχοθεραπευτή, ο οποίος θα συμβάλλει με τις γνώσεις του, στην αποκατάσταση της ψυχικής υγείας του ασθενή, βοηθώντας τον έτσι να αναγνωρίσει και να επιλύσει τα βαθύτερα αίτια προέλευσης της διαταραχής.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, θεμιτή, αν όχι απαραίτητη, κρίνεται και η παρουσία ενός εξίσου εκπαιδευμένου στις Διατροφικές Διαταραχές Καθηγητή Φυσικής Αγωγής. Ο ρόλος του είναι η αποκατάσταση της σωματικής ευρωστίας και η ενίσχυσης της φυσικής κατάστασης του ασθενούς.
Υποστήριξη για Διατροφικές Διαταραχές
Αν αναζητείτε επιστημονική καθοδήγηση για την αντιμετώπιση και θεραπεία κάποιας Διατροφικής Διαταραχής, μπορώ να σας υποστηρίξω.
Είμαι Κλινική Διατροφολόγος στην Θεσσαλονίκη και πιστοποιημένη Master Practitioner στην αντιμετώπιση Διατροφικών Διαταραχών. Το Διαιτολογικό μου γραφείο βρίσκεται στο κέντρο της Θεσαλονίκης (Τσιμισκή 71) και έχω την δυνατότητα Online συνεργασίας σε περίπτωση που διαμένετε σε απομακρυσμένο σημείο.
Οι Διατροφικές Διαταραχές θεραπεύονται, και εγώ γνωρίζω πώς. Θα χαρώ να σας βοηθήσω και μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μου με όποιον από τους ακόλουθους τρόπους σας εξυπηρετεί:
- Καλέστε με στο +302310224269 ή στο 6981991699
- Στείλτε μου email στο Info@stellap.gr
- Συμπληρώστε την φόρμα επικοινωνίας της ιστοσελίδας μου
