Τα τελευταία χρόνια, οι Διατροφικές Διαταραχές παρουσιάζουν αύξηση στον Δυτικό κόσμο. Ειδικότερα, τα δεδομένα δείχνουν ότι στην Ελλάδα, έφηβοι και ενήλικες εκδηλώνουν όλο και συχνότερα διαταραχές στην πρόσληψη τροφής.
Τι είναι όμως οι Διατροφικές Διαταραχές και ποια συμπεριφορά εκδηλώνει ένα άτομο που πάσχει από μια τέτοια διαταραχή;
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι να μάθουμε ποιες είναι οι Διατροφικές Διαταραχές και να κατανοήσουμε τα συμπτώματά τους. Εφόσον μπορούμε να τις αναγνωρίζουμε στη συνέχεια θα δούμε τους τρόπους αντιμετώπισης και θεραπείας τους.
Ποιές είναι οι Διατροφικές Διαταραχές;
Η Αμερικάνικη Ψυχιατρική Ομοσπονδία κατατάσσει τις διαταραχές πρόσληψης τροφής σε 3 βασικές κατηγορίες:
- Νευρική Ανορεξία
- Ψυχογενής Βουλιμία
- Μη αλλιώς προσδιοριζόμενες διατροφικές διαταραχές ( όπως: Ορθορεξία, Αδηφαγική Διαταραχή, bigorexia κλπ).
Ποιες είναι οι αιτίες εκδήλωσης Διατροφικών Διαταραχών;
“Τα συμπτώματα είναι απλώς επιφανειακά. Το πραγματικό ζήτημα είναι βαθύτερο.”
Από τη μια πλευρά, τα κύρια συμπτώματα των Διατροφικών Διαταραχών αφορούν το σωματικό βάρος ενός ανθρώπου, τον τρόπο διατροφής του και την προσπάθεια του να ελέγξει αυτά τα δύο. Ωστόσο, η εξέταση αυτών των συμπτωμάτων μεμονωμένα αποτελεί μια αρκετά επιφανειακή αντιμετώπιση. Όπως τονίζουν οι ειδικοί, η οπτική και η συμπεριφορά ενός ατόμου γύρω από το βάρος και τη διατροφή του αποτελούν σήματα και ενδείξεις άλλων προβλημάτων.
Στην πραγματικότητα, οι Διατροφικές Διαταραχές δεν αφορούν αποκλειστικά το βάρος και τη διατροφή. Η πηγή αυτών των εμφανών συμπτωμάτων μπορεί να είναι η χαμηλή αυτοεκτίμηση, η αίσθηση αδυναμίας, οι δυσκολίες συναισθηματικού ελέγχου και πολλά άλλα. Πολλές φορές μπορεί να είναι απόρροια ιδιαίτερων προβλημάτων σχετικών με τις συνθήκες διαβίωσης ή τις σχέσεις του ατόμου. Μπορεί όμως τα αίτια να είναι και τελείως διαφορετικά.
Ποια είναι τα συμπτώματα των Διατροφικών Διαταραχών;
Η Νευρική Ανορεξία και το σωματικό βάρος
Σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις, το βασικότερο σύμπτωμα της Νευρικής Ανορεξίας είναι το χαμηλό βάρος. Για τη διάγνωσή της ανορεξίας υπάρχουν διάφορα κριτήρια ταξινόμησης του σωματικού βάρους ώστε να προκύψει η διάγνωση. Γενικά, για να αξιολογήσουμε το βάρος πρέπει να εξετάσουμε τον Δείκτη Μάζας Σώματος, και πιο εάν αυτός είναι χαμηλότερος από 17, 5. (ο δείκτης προκύπτει από το κλάσμα Βάρος/ Ύψος2).
Τα άτομα με Νευρική Ανορεξία δεν πεινάνε λιγότερο από τους υπόλοιπους. Ωστόσο, περιορίζουν δραστικά την κατανάλωση τροφής ώστε να μειώσουν το σωματικό βάρος. Με αυτόν τον τρόπο, επιτυγχάνουν μια αίσθηση ελέγχου και δύναμης.
Από την άλλη πλευρά, ορισμένοι από τους ανθρώπους που πάσχουν από νευρική ανορεξία θα νιώσουν και την ανάγκη για κατανάλωση περισσότερης τροφής. Αφού καταναλώσουν μεγάλη ποσότητα φαγητού, στη συνέχεια θα προσπαθήσουν να αποτρέψουν τις συνέπειες με μη φυσιολογικές μεθόδους ελέγχου του βάρους: θα προκαλέσουν τον εμετό, θα πάρουν καθαρκτικά ή/και διουρητικά χάπια. Επίσης, θα προβούν σε υπερβολική σωματική άσκηση ώστε να “κάψουν” τις θερμίδες που κατανάλωσαν.
Η ψυχογενής βουλιμία και η υπερκατανάλωση τροφής
Το βασικό σύμπτωμα της Βουλιμίας είναι η συχνή υπερφαγία. Η πραγματική βουλιμία, σύμφωνα με τα διαγνωστικά κριτήρια, έχει δύο βασικά χαρακτηριστικά:
- την υποκειμενική αίσθηση απώλειας ελέγχου
- την κατανάλωση μιας ποσότητας τροφής, η οποία, κάτω από κανονικές συνθήκες είναι υπερβολική.
Αυτού του είδους η υπερφαγία παραμένει συνήθως κρυφή και ένα άτομο την εκδηλώνει όταν είναι μόνο του. Με άλλα λόγια, τα Βουλιμικά άτομα συνήθως δεν εκδηλώνουν υπερφαγικά επεισόδια μπροστά σε άλλους. Προκειμένου να μιλήσουμε για πλήρες σύνδρομο Βουλιμίας, τα επεισόδια υπερφαγίας θα πρέπει να συμβαίνουν τουλάχιστον 2 φορές την εβδομάδα επί 3 μήνες.
Η απώλεια του ελέγχου και η υπερβολική πρόσληψη τροφής είναι απαραίτητα κριτήρια διαχωρισμού της πραγματικά ανεξέλεγκτης κατανάλωσης τροφής από αυτό που θα μπορούσαμε να ονομάσουμε απλή λαιμαργία. Ωστόσο, ούτε αυτά είναι απόλυτα καθώς χρειάζεται ακριβής διάγνωση με τη βοήθεια ειδικού.
Πάντως και στην Βουλιμία τα άτομα χρησιμοποιούν διάφορες αντισταθμιστικές συμπεριφορές παρόμοιες με αυτές της Νευρικής Ανορεξίας. Δηλαδή, τον αυτοπροκαλούμενο εμετό, την κατάχρηση καθαρκτικών φαρμάκων την υπερβολικά εξαντλητική άσκηση κλπ.
‘Οταν μιλάμε για Διατροφικές Διαταραχές πρέπει να κρατάμε “μικρό καλάθι”. Κάθε περίπτωση είναι διαφορετική.
Σημαντικό είναι να ξέρουμε πως οι Διατροφικές Διαταραχές συχνά συνυπάρχουν με συμπτώματα γενικότερης σωματικής ενόχλησης ή ψυχολογικής αναστάτωσης. Επιπλέον, συχνά τα άτομα βιώνουν και συμπτώματα κατάθλιψης. Μελέτες δείχνουν ότι μορφές βαριάς κατάθλιψης ή ιστορικό παρόμοιων διαταραχών υπάρχουν στις μισές περίπου περιπτώσεις ψυχογενούς βουλιμίας (Cooper, 1995).
Ποια είναι η θεραπεία για τις διαταραχές πρόσληψης τροφής;
Οι Διατροφικές Διαταραχές είναι περίπλοκες περιπτώσεις για τις οποίες δεν αρκεί η διατροφική καθοδήγηση ή ένα απλό πρόγραμμα διατροφής. Το άτομο που πάσχει από διαταραχή πρόσληψης τροφής έχει ριζωμένες μέσα του λανθασμένες και διαστρελωμένες ιδέες και πεποιθήσεις σχετικά με το σώμα και την τροφή. Με τη σωστή καθοδήγηση και θεραπεία κάθε ασθεν΄ης θα πρέπει να τις αποδιώξει και να διαμορφώσει ορθές αντιλήψεις με γνώμονα την υγεία και σωστή διατροφή.
Θεραπευτική ομάδα
Η αντιμετώπιση και η θεραπεία των Διατροφικών Διαταραχών συχνά χρειάζεται μια διεπιστημονική ομάδα από Επαγγελματίες Υγείας. Αδιαμφισβήτητα, η βάση της θεραπείας των Διατροφικών Διαταραχών είναι πάντα ο Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, ο οποίος είναι υπεύθυνος για την διατροφική υποστήριξη και την παρακολούθηση του ασθενούς, φροντίζοντας την επάρκεια της ημερήσιας θερμιδικής πρόσληψης σε ενέργεια και θρεπτικά συστατικά.
Για συγκεκριμένα περιστατικά, η υποστήριξη ενός Ψυχολόγου-Ψυχοθεραπευτή είναι ιδιαίτερα σημαντική. Ο ψυχολόγος θα συμβάλλει με τις γνώσεις του στην αποκατάσταση της ψυχικής υγείας του ασθενούς που αποτελεί βασικό στοιχείο της θεραπείας, βοηθώντας τον έτσι να αναγνωρίσει και να επιλύσει τα βαθύτερα αίτια προέλευσης της διατροφικής διαταραχής. Τέλος, σε ορισμένες περιπτώσεις η παρουσία ενός εξίσου εκπαιδευμένου στις Διατροφικές Διαταραχές Καθηγητή Φυσικής Αγωγής είναι επίσης θεμιτή, αν όχι απαραίτητη. Ο ρόλος του είναι η αποκατάσταση της σωματικής ευρωστίας και η ενίσχυσης της φυσικής κατάστασης του ασθενούς.
Υποστήριξη για Διατροφικές Διαταραχές
Οι Διατροφικές Διαταραχές θεραπεύονται!
Αν αναζητείτε βοήθεια και επιστημονική καθοδήγηση δείτε εδώ τις υπηρεσίες μας για τη θεραπεία των Διατροφικών Διαταραχών.
Είμαι Κλινική Διατροφολόγος στην Θεσσαλονίκη με πιστοποίηση Master Practitioner στην αντιμετώπιση Διατροφικών Διαταραχών.
Βρείτε το διαιτολογικό μου γραφείο στο κέντρο της Θεσσαλονίκης (Τσιμισκή 71). Σε περίπτωση που διαμένετε εκτός πόλης, υπάρχει η δυνατότητα Online συνεργασίας με πλήρεις και εξατομικευμένες συνεδρίες.
Επαναπροσδιορίστε τώρα τη σχέση σας με τη διατροφή και το σώμα σας! Επικοινωνήστε μαζί μου με όποιον από τους παρακάτω τρόπους σας εξυπηρετεί:
- Καλέστε με στο +302310224269 ή στο 6981991699
- Στείλτε μου email στο Info@stellap.gr
- Συμπληρώστε την φόρμα επικοινωνίας της ιστοσελίδας μου
